معرفی مدلسازی عامل بنیان

مدل‌سازی و شبیه‌سازی بخشی از چارچوب تحلیلی بزرگ‌تر براي درك و درنهایت، کنترل فرایندهاي کسب‌وکار و سازمان‌ها است. تحلیل سیستم‌ها عنوانی است که به وظیفه عمومی شناسایی و درك اهداف، مقاصد، فرایندها، فعالیت‌ها، وظایف، منابع و محدودیت‌های سازمان اطلاق می‌گردد. برخی اوقات، تحلیل سیستم‌ها تحت نام هاي دیگري انجام می‌شود یا بخشی از چارچوب بزرگ‌تری نظیر باز مهندسی فرایند کسب‌وکار است که دربرگیرنده اهداف اصولی تحول سازمان و بهبود آن است. تحلیل سیستم‌ها اهداف مختلفی را دنبال می‌کند و از جنبه‌های مختلفی می‌توان به آن دست‌یافت. به‌ عنوان ‌مثال، همان‌گونه که در شکل زیر نشان داده‌شده است، تحلیل سیستم‌ها را می‌توان از منظر اطلاعات سازمانی انجام داد: چه اطلاعاتی موردنیاز است و این اطلاعات در چه بخشی از سازمان و توسط چه کسانی موردنیاز است؟ چه اطلاعاتی توسط سازمان خلق می‌شود؟ آیا اطلاعات به کار گرفته می‌شود؟ این اطلاعات چگونه به کار گرفته می‌شوند؟ خلق اطلاعات چقدر هزینه در پی دارد؟ و غیره.

تحلیل سیستم‌ها، اطلاعات و بینش‌های ارزشمندي را در مورد سازمان فراهم می‌کند. این اطلاعات معمولاً کیفی و به شکل ایده‌ها، نمودارها، اسناد و غیره هستند. تحلیل سیستم‌ها به‌خودی‌خود می‌تواند سودمند باشد و الزاماً نباید به مدل‌سازی و شبیه‌سازی بیانجامد تا سودمند تلقی شوداما تحلیل سیستم‌ها مبنایی را براي مدل‌سازی و شبیه‌سازی جامع ایجاد می‌کند و بیشتر پیشرفت‌های مدل‌سازی و شبیه‌سازی با تحلیل سیستم‌ها به‌عنوان پیش‌زمینه‌ای لازم براي توسعه یک مدل آغاز می‌شوند. صرف‌نظر از نوع مدلی که توسعه‌یافته است یا رویکرد مدل‌سازی که مورداستفاده قرارگرفته است، تحلیل سیستم‌ها بخشی ضروري در توسعه هر نوع مدلی ازجمله مدل‌های عامل بنیان است.

تحلیل سیستم‌ها (نورث و مکال، 2007)

مدل‌سازی عامل بنیان و رویکرد شبیه‌سازی

برخلاف سایر رویکردهاي مدلسازي، تمرکز اصلی مدل‌سازي و شبیه‌سازی عامل بنیان، بر عامل‌ها یا موجودیت‌های مجزایی است که داراي ویژگی‌ها و رفتارهاي فردي خاص خود هستند. ویژگی اصلی یک عامل، رفتار مستقل آن است. یک عامل داراي هدف بوده و قادر است که اقدامات مستقلی را اتخاذ کند که وی را قادر به بقا در جهت دستیابی به اهداف می‌سازد. شبیه‌سازی مدل‌های عامل بنیان ریشه‌هایی قوي در سیستم‌های چندعاملی، هوش مصنوعی و رباتیک دارد اما شبیه‌سازی مدل‌های عامل بنیان محدود به طراحی و شناخت عامل‌های مصنوعی نیست بلکه همچنین ریشه‌هایی در مدل‌سازی رفتار واقعی انسان و تصمیم‌گیری فردي دارد. نیاز به بروز تعاملات اجتماعی، همکاري و رفتار گروهی نیز ازاینجا ناشی می‌شود. رویکرد عامل بنیان، افراد را قادر می‌سازد تا به مسأله مدلسازي، ازنقطه‌نظر افراد تشکیل‌دهنده سیستم نگاه کنند و رفتارها و قواعد تصمیم‌گیری آن‌ها را در نظر بگیرند. 

کاربرد مدل‌های عامل بنیان

مدل‌سازي و شبیه‌سازی عامل بنیان به‌طور گسترده‌ای براي درك سیستم‌های متشکل از افراد داراي گستره‌ای از مفاهیم است. شبیه‌سازی مدل‌های عامل بنیان، گستره‌ای از مفاهیم را در برمی‌گیرد تا مدیران کسب و کار را قادر سازد از دانش مصرف‌کنندگان، کارکنان و فرایندهاي کسب‌وکار خود براي کشف راهکارهاي استراتژیک براي سازمان‌ها استفاده کنند. بازارهاي مصرفی مثالی براي درک این مفاهیم هستند که در آن نیاز به سنجش تأثیرات پیچیده‌ای که انتخاب‌های سازمان بر پیامدهاي بازار دارند وجود دارد. بازارهاي انرژي الکتریکی مثال دیگري در این راستا هستند که در آن نیاز براي ارزیابی پیامدهاي احتمالی مقررات زدایی از بازارهاي انرژي وجود دارد. عامل‌ها در اینجا شامل شرکت‌های تولیدکننده انرژي، مصرف‌کنندگان، واسطه‌های تقاضا و سایرین هستند.

مهم‌ترین مزیت مدل‌سازی عامل بنیان، دیدگاه عاملی آن است. مدل‌سازی عامل بنیان همانند مدل‌سازی آماري با رویکرد جعبه سیاه آغاز نمی‌شود و جزئیات و عوامل علی در مدل‌سازی عاملی مهم می‌باشند. مدل‌سازی عاملی همانند مدل‌سازی رویداد گسسته در سطح فرایند شروع نمی‌شود. مدل‌سازی عاملی همانند مدل‌های پویایی سیستم در سطح کل سیستم نیز آغاز نمی‌گردد. مدل‌سازی عاملی در سطح افراد یا سازمان‌های تصمیم‌گیری کننده آغاز می‌شود و ازآنجا ادامه می‌یابد. تعریف و مدل‌سازی همه افراد در یک گروه ممکن است آسان باشد اما پیش‌بینی رفتار سیستم غیرممکن خواهد بود. این عامل‌ها و تعاملات آن‌ها در شبیه‌سازی مدل‌های عامل بنیان همان کاري را انجام می‌دهد که مدل‌سازی عاملی انجام می‌دهد. در این مدل‌سازی، سطحی از پیچیدگی در نظر گرفته‌شده و در یک چهارچوب محاسباتی قرار می‌گیرد. کامپیوترها به انجام این کار کمک شایان توجهی می‌کنند.

به‌کارگیری مدل‌های عامل بنیان چه زمانی مناسب است؟ مدل‌سازی عامل بنیان را در موارد زیر می‌توان به کار گرفت.

زمانی که مسأله به‌صورت طبیعی با استفاده از عامل‌های به هم مرتبط قابل‌نمایش است.

زمانی که تصمیمات و رفتارهایی وجود دارند که می‌توانند به‌صورت مجزا با مرزهاي خوش‌تعریف نمایش داده شوند.

زمانی که سازگاري و تغییر در رفتار عامل‌ها مهم باشد.

زمانی که یادگیري و مشارکت عامل‌ها در بروز رفتار استراتژیک پویا اهمیت داشته باشد.

زمانی که وجود روابط پویا با سایر عامل‌ها اهمیت داشته باشد و روابط عامل‌ها شکل‌گرفته و منحل می‌شود.

زمانی که شکل دادن سازمان‌ها توسط عامل‌ها مهم باشد و مطابقت و یادگیري در سطح سازمانی مهم باشد.

زمانی که داشتن مؤلفه‌های فضایی در رفتارها و تعاملات عامل‌ها مهم باشد.

زمانی که گذشته، پیش‌بینی کننده ضعیفی براي آینده باشد.

زمانی که افزایش مقیاس موضوع مهم باشد و افزایش مقیاس متشکل از افزودن عامل‌های بیشتر و روابط بیشتر باشد.

زمانی که نیاز باشد که تغییرات ساختاري فرآیند، نتیجه مدل باشد نه ورودي براي مدل.

منبع: شبیه سازان ایرانی

 

 

 

۵
از ۵
۲ مشارکت کننده

جستجو در مقالات

اصغر فرهادی گفت:
با سلام و احترام
لطفاً ویدیوهای آموزشی نت لگو رو هم برای ما دانشجویان قرار داهید
با تشکر
    مدیریت شبیه سازان ایران گفت:
    با سلام و تقدیم احترام
    ان شاء الله بعد از ضبط ویدیوهای انی لاجیک ضبط ویدیوهای نت لگو نیز شروع خواهد شد
    به امید خداوند متعال

رمز عبورتان را فراموش کرده‌اید؟

ثبت کلمه عبور خود را فراموش کرده‌اید؟ لطفا شماره همراه یا آدرس ایمیل خودتان را وارد کنید. شما به زودی یک ایمیل یا اس ام اس برای ایجاد کلمه عبور جدید، دریافت خواهید کرد.

بازگشت به بخش ورود

کد دریافتی را وارد نمایید.

بازگشت به بخش ورود

تغییر کلمه عبور

تغییر کلمه عبور

حساب کاربری من

سفارشات

مشاهده سفارش